Szczepienia obowiązkowe – zawsze TAK

Szczepienia uznawane są za jedno z największych osiągnięć współczesnej medycyny. Chronią nas przed 26 chorobami i zlikwidowały jedną z najgroźniejszych chorób zakaźnych, ospę prawdziwą, która przed wprowadzeniem szczepień uśmiercała co trzeciego mieszkańca ziemi. Według danych Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) szczepienia każdego roku ratują przed śmiercią ok. 2,5 mln osób na całym świecie. Stosowane regularnie i na masową skalę sprawiły, że znacznie zmniejszyła się w Polsce zapadalność m.in. na odrę, świnkę, różyczkę czy wirusowe zapalenie wątroby typu B.

Niestety od kilku lat rośnie w Polsce liczba osób uchylających się od obowiązkowych szczepień ochronnych. Z danych Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego – Państwowego Zakładu Higieny wynika, że w ciągu ostatnich 8 lat w całej Polsce liczba ta wzrosła ponad 8-krotnie (2011 r. – 4689 uchyleń; 2012 r. – 5340 uchyleń; 2013 r.– 7248 uchyleń; 2014 r. – 12 681 uchyleń; 2015 r. – 16 689 uchyleń; 2016 r. – 23 147 uchyleń; 2017 r. – 30 090 uchyleń; a w 2018 r. – 40 342 uchylenia).                  W porównaniu do 2017 r., liczba przypadków uchylania się od obowiązkowych szczepień w 2018 r. zwiększyła się więc o ponad 1/3.

Problem ten zauważalny jest również w woj. łódzkim. W 2018 r., podobnie jak w latach wcześniejszych, nastąpił dalszy spadek wykonania szczepień obowiązkowych. Dotyczył on szczepień wykonywanych u dzieci w 1, 2, 6 i 14 r.ż.

W woj. łódzkim systematycznie, z roku na rok, rośnie liczba osób, które odmawiają wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych. W 2018 r. do organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej zgłoszono informacje o 2158 rodzicach/opiekunach dzieci odmawiających wykonania obowiązkowych szczepień u swoich dzieci. Odnotowano wzrost w stosunku do poprzedniego roku, w którym zgłoszono informacje o 1768 takich rodzicach/opiekunach. Jako najczęstsze przyczyny odmów (35%) wskazywano wpływ ruchów antyszczepionkowych, rzadziej wystąpienie NOP, wpływ środowisk propagujących medycynę alternatywną, odrębności kulturowe, religijne lub etniczne. W 2018 r. liczba niezaszczepionych dzieci w związku z uchylaniem się od obowiązku szczepień  na terenie woj. łódzkiego wyniosła 1480 (w IV kwartale 2017 r. – 1182).

Jakie konsekwencje przed nami? Niezaszczepienie dziecka może okazać się śmiertelnie groźne dla jego zdrowia. A zwiększająca się liczba osób niezaszczepionych, czyli zmniejszający się odsetek osób uodpornionych – rodzi ryzyko epidemii różnych chorób, występujących teraz sporadycznie.

W ostatnim czasie wokół szczepień ochronnych narosło wiele mitów i półprawd. Należy podkreślić,  że szczepionki należą do najskrupulatniej przebadanych i najbezpieczniejszych preparatów medycznych. Podlegają wielu rygorystycznym wymogom w zakresie produkcji, kontroli jakości przed dopuszczeniem do obrotu oraz monitorowania jakości i działań niepożądanych po wprowadzeniu ich do obiegu.

Istotnym elementem kontroli bezpieczeństwa szczepionek jest monitorowanie niepożądanych odczynów poszczepiennych (NOP). Niepożądany odczyn poszczepienny to nieprawidłowa reakcja organizmu pojawiająca się po zastosowaniu szczepionki, a przyczyną NOP może być m.in. działanie samej szczepionki (np. uczulenie na jej składnik) czy nieprawidłowe jej podanie. W 2018 r. na terenie woj. łódzkiego odnotowano 187 przypadków niepożądanych odczynów poszczepiennych. W zdecydowanej większości były to łagodne niepożądane odczyny poszczepienne, czyli takie, które nie mają szczególnie dużego nasilenia i charakteryzują się występowaniem miejscowego obrzęku kończyny, miejscowego zaczerwienienia, gorączki. Zarejestrowano 16 przypadków poważnych NOP-ów i 4 przypadki ciężkich NOP-ów.

Pamiętajmy, szczepienia obowiązkowe są nie tylko obowiązkiem. To także przejaw rozsądku, gest altruizmu wobec społeczeństwa oraz wielka troska o najbliższych.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Łęczycy
Daria Kondak

Back to top